Als je een airco uitzoekt, lijkt het misschien verstandig om voor het zwaarste model binnen je budget te kiezen. Maar hoeveel koelvermogen heb je eigenlijk nodig? Met een te zware airco ben je onnodig duur uit. Kies je een te lichte airco, dan krijg je de ruimte op de warmste dagen misschien niet koel genoeg.
De oppervlakte is een goed uitgangspunt. Hoeveel koeling je nodig hebt, hangt ook af van de isolatie, de ramen, hoeveel zon er binnenvalt, de hoogte van het plafond en welke ruimtes met elkaar in verbinding staan.
Hoeveel koelvermogen heb je nodig per ruimte?
De tabel geeft een richtlijn voor een gemiddeld geïsoleerde woning met een gangbare plafondhoogte. We gaan uit van ruimtes zonder uitzonderlijk grote ramen of veel direct zonlicht.
| Oppervlakte | Voorbeeld | Koelvermogen bij benadering |
|---|---|---|
| Tot 15 m² | Kleine slaapkamer of werkkamer | 1,5–2,0 kW / 5.000–7.000 BTU/h |
| 15–25 m² | Ruime slaapkamer of kleine woonkamer | 2,0–3,5 kW / 7.000–12.000 BTU/h |
| 25–40 m² | Woonkamer of woonkeuken | 3,5–5,0 kW / 12.000–17.000 BTU/h |
| 40–60 m² | Grote woonkamer of woonkamer met open keuken | 5,0–7,0 kW / 17.000–24.000 BTU/h |
Een zonnige slaapkamer op zolder kan meer koeling vragen dan een grotere kamer op de begane grond die de hele dag in de schaduw ligt. Voor een serre of een ruimte met heel grote ramen is een aparte berekening nodig. Bekijk hoe je een zonnige zolder koel houdt.
Wat betekenen BTU en kW?
BTU per uur en kilowatt zijn twee manieren om het koelvermogen van een airco aan te geven. Bij mobiele airco’s zie je vaak BTU/h staan. Bij een split-airco met een binnenunit aan de muur staat het vermogen meestal in kW.
Deze vermogens kom je vaak tegen:
- 7.000 BTU/h komt overeen met ongeveer 2,0 kW
- 9.000 BTU/h komt overeen met ongeveer 2,6 kW
- 12.000 BTU/h komt overeen met ongeveer 3,5 kW
- 18.000 BTU/h komt overeen met ongeveer 5,3 kW
- 24.000 BTU/h komt overeen met ongeveer 7,0 kW
Het koelvermogen geeft aan hoeveel warmte de airco kan afvoeren. Een model met 3,5 kW koelvermogen hoeft daarvoor doorgaans geen 3,5 kW aan stroom te gebruiken. Hoeveel stroom de airco verbruikt, hangt af van hoe zuinig hij is en hoe hard hij moet werken.
Waar hangt het benodigde koelvermogen van af?
Oppervlakte en plafondhoogte
Meet de lengte en de breedte van de ruimte en vermenigvuldig ze met elkaar. Een kamer van 4 meter breed en 5 meter lang heeft bijvoorbeeld een oppervlakte van 20 m².
Kijk ook naar de hoogte van het plafond. Bij dezelfde vloeroppervlakte heb je in een kamer met een hoog plafond of een zolder die tot in de nok open is meer lucht om te koelen. Daardoor heb je meestal meer koelvermogen nodig.
Isolatie en glas
Goede isolatie vertraagt het binnendringen van warmte en helpt de ruimte koel te houden. Bij slechte isolatie of kieren waardoor warme lucht binnenkomt, moet de airco harder werken.
Aan het bouwjaar alleen heb je weinig houvast. Een ouder huis kan inmiddels een goed geïsoleerd dak en dubbel glas hebben. Een nieuwe aanbouw kan juist flink opwarmen door een glazen dak of een brede schuifpui.
Vooral op zolder en op de bovenste verdieping maakt de dakisolatie verschil. Ben je van plan het dak beter te isoleren? Als je dat eerst doet, kun je mogelijk met een lichtere airco toe en ben je minder kwijt aan stroom.
Ramen, zon en ligging
Een kamer op het westen kan ’s middags en ’s avonds flink opwarmen. Door ramen op het zuiden kan een groot deel van de dag zon naar binnen vallen.
Ook de grootte van het glasoppervlak telt mee. Via grote ramen, dakramen en glazen tuindeuren komt veel zonnewarmte binnen. Een boom voor het raam, een zonnescherm of een rolluik kan een deel daarvan tegenhouden.
Voor een slaapkamer op het noorden die in de schaduw ligt, heb je meestal minder koelvermogen nodig dan voor een even grote kamer op het zuiden of westen.
Indeling en gebruik
Reken alle ruimtes mee die je tegelijk wilt koelen. Loopt de woonkamer zonder deur over in de eetkamer of keuken? Tel de oppervlaktes dan bij elkaar op. Ook bij een open trap wisselt de woonkamer lucht uit met de verdieping erboven.
Mensen en apparaten geven warmte af. Een slaapkamer waar één persoon slaapt, vraagt minder koeling dan een woonkeuken waar meerdere mensen koken, werken en televisiekijken.
Ook je temperatuurinstelling telt mee. Wil je een ruimte tijdens een hittegolf op 21 °C houden, dan heb je meer koelvermogen nodig dan bij 24 of 25 °C. Lees ook wanneer je de airco tijdens een hittegolf aan laat staan.
Wat maakt het uit waar je woont?
Op een warme zomerdag kan het in een appartement midden in de stad warmer zijn dan in een woning aan de kust. Vooral ’s nachts houden dichtbebouwde wijken de warmte langer vast.
De ruimte zelf kan meer verschil maken dan je woonplaats. Zo kan een slaapkamer in de schaduw in de stad koeler blijven dan een slecht geïsoleerde zolder buiten de stad.
Ga bij je berekening uit van een temperatuur die op warme dagen bij jou in de buurt voorkomt. Een gemiddelde zomertemperatuur zegt weinig over de dagen waarop je de airco het hardst nodig hebt. Ook in Nederland verwacht het KNMI warmere, drogere zomers.
Wat als je airco te weinig vermogen heeft?
Een te lichte airco kan lange tijd op de hoogste stand draaien en toch de ingestelde temperatuur niet halen. Juist op de warmste dagen blijft het dan binnen te warm. Je kunt ook meer geluid horen. Langdurig op vol vermogen draaien kan bovendien leiden tot meer stroomverbruik en slijtage.
Laat de aanschafprijs daarom niet de doorslag geven. Als een goedkoper model steeds op de hoogste stand moet draaien om de ruimte te koelen, ben je uiteindelijk niet vanzelfsprekend voordeliger uit.
Kan een airco ook te veel vermogen hebben?
Een te zware airco kan de ruimte zo snel afkoelen dat hij alweer afslaat. Even later slaat hij opnieuw aan. Als dat zich steeds herhaalt, kan de temperatuur schommelen en kun je last krijgen van tocht.
Een moderne airco met een inverter kan het vermogen terugschroeven zodra er minder koeling nodig is. Dat helpt om de temperatuur gelijkmatig te houden. Ook bij zo’n model is het verstandig om het vermogen af te stemmen op de ruimte.
Heb je genoeg aan één airco?
Met één binnenunit aan de muur kun je een kamer of een aaneengesloten ruimte koelen, zoals een woonkamer met open keuken. Voor meerdere slaapkamers met gesloten deuren werkt dat minder goed. De koele lucht verspreidt zich moeilijk door smalle deuropeningen en komt ook niet makkelijk de hoek om.
Wil je meerdere kamers koelen, bereken het vermogen dan per kamer. Voor de woonkamer kan een zwaardere binnenunit geschikt zijn, terwijl je in de slaapkamers met kleinere modellen toe kunt. Als je alleen de ruimtes koelt die je gebruikt, kun je bovendien stroom besparen.
Laat een split-airco met F-gassen installeren en onderhouden door een gecertificeerd bedrijf. Bij de Inspectie Leefomgeving en Transport lees je hoe je kunt controleren of het bedrijf en de monteur de juiste certificaten hebben.
Bereken het koelvermogen voor je woning
Met de tabel krijg je een eerste indruk. Wil je ook rekening houden met het ongeïsoleerde dak boven je slaapkamer of de zonnige keuken die aan je woonkamer grenst? Met de gratis calculator van CostToCool maak je een schatting voor je hele huis of per kamer.
Vul de afmetingen en de plafondhoogte in, geef aan hoe goed de ruimte geïsoleerd is en hoeveel zon er binnenvalt. Tel aangrenzende ruimtes mee als je die tegelijk wilt koelen.
Je ziet binnen welk bereik het benodigde koelvermogen ligt, zowel in kW als in BTU per uur. Je krijgt ook een schatting van het stroomverbruik en de bijbehorende kosten. Wil je een vaste airco kopen, laat een installateur dan vooraf nagaan welk vermogen en welke opstelling geschikt zijn voor je woning.
